You don't make a photograph just with a camera. You bring to the act of photography all the pictures you have seen, the books you have read, the music you have heard, the people you have loved.
  • Offline chủ nhật hàng tuần

  • Ảnh đẹp trong tuần

  • Ảnh đẹp trong tuần

  • Liên Hệ Quảng Cáo

Hướng dẫn sử dụng diễn đàn

- Hướng dẫn đăng ký, kích hoạt tài khoản, quên mật khẩu

 + Đọc tiếp 

- Hướng dẫn resize ảnh

 + Đọc tiếp 

- Hướng dẫn đưa hình vào album ảnh cá nhân và diễn đàn

 + Đọc tiếp 

- Hướng dẫn đăng bài tại diễn đàn

 + Đọc tiếp 

- Hướng dẫn đổi tên ảnh và xóa ảnh trong Album

 + Đọc tiếp 

Các kỹ thuật cơ bản nhất về nhiếp ảnh, được các thành viên tổng hợp
Chưa có quản trị viên
Đã xem 8.068 lượt, bài cuối viết bởi JunYU, ngày 9/1/2011 9:46:25 AM
[Trang 1/4]  1  2  3  4   »  Cuối

khẩu độ, tốc độ và iso

8/4/2011 5:37:41 PM
13899
Lê Bảo Ngọc
Thành viên mới
Tham gia: 3/28/2011
Đã viết 454 bài
Được 1227 lần cảm ơn
khẩu độ, tốc độ và iso

Thân gửi các bạn.

Mình biết vấn đề này "xưa như trái đất", tuy nhiên mình thấy nó hữu ích cho bạn nào còn lờ tờ mờ về nó nên copy từ vinacamera về và biên tập lại cho ngắn. Sau đây là nội dung:

Khẩu độ, tốc độ  và ISO

EV (Exposure Value - giá trị phơi sáng) được tạo ra bởi 3 yếu tố:

1. KHẨU ĐỘ: Là độ mở to nhỏ của lỗ điều tiết ánh sáng nằm trong ống kính.

1"> eqn="prod 2 1 2">Lỗ điều tiết ánh sáng mở càng to thì ánh sáng lọt vào càng nhiều, và ngược lại, lỗ mở càng nhỏ thì ánh sáng lọt vào càng ít. Khả năng có thể mở to đến đâu của cái lỗ này phụ thuộc vào từng ống kính nhất định. Ống kính có độ mở càng to thì… đầu tiên là càng đắt tiền, và càng tạo cho nhiếp ảnh gia khả năng hoạt động linh hoạt hơn trong sáng tạo.

Để tính độ mở của lỗ điều tiết ánh sáng này (gọi là aperture trong tiếng Anh, và viết tắt là A), người ta dùng đơn vị gọi là f/stop – hay trong tiếng Việt gọi là “khẩu” cho nó ngắn gọn. Do đây là một đơn vị tính bằng hệ số, nên giá trị f/stop càng nhỏ (ví dụ f/1) thì lỗ mở càng lớn, giá trị f càng lớn, thì lỗ khép càng nhỏ (ví dụ f/22). Việc mở to lỗ điều tiết ánh sáng – để nhiều ánh sáng lọt vào bản phim hay cảm biến – thường được gọi là “mở khẩu”, và thu nhỏ lỗ ánh sáng – để lượng ánh sáng đi qua lỗ vào phim/cảm biến giảm đi – được gọi là “khép khẩu”, hay “đóng khẩu”. Mở khẩu là giảm giá trị f/stop, khép/đóng khẩu là tăng giá trị f.

Các khẩu độ mở truyền thống của ống kính gồm (từ mở khẩu lớn tới nhỏ dần): f/1.4 – f/2 – f/2.8 – f/4 – f/5.6 – f/8 – f/11 – f/16 – f/22 – f32. Khoảng cách giữa 2 khẩu có giá trị bằng 1 stop, tức bằng 1 khẩu. Điều này có nghĩa là nếu đang ở f/1.4 khép/đóng khẩu vào f/2 là giảm đi 1 khẩu (với lượng ánh sáng giảm đi một nửa so với khẩu trước đó là f/1.4), từ f/2 khép vào f/2.8 lại giảm đi một khẩu nữa (lượng ánh sáng lại giảm đi 1 nửa so với f/2)... Mỗi lần giảm như vậy gọi là giảm 1 khẩu. Từ f/1.4 khép xuống f/4 tức là giảm đi 3 khẩu. Cũng như vậy, nếu từ f/16 mở khẩu ra thành f/4 là tăng lên 4 khẩu. Sau này, nhất là từ thời đại ảnh kỹ thuật số, máy ảnh kết hợp với các ống kính hiện đại hơn cho phép điều chỉnh tăng giảm với giá trị nửa hoặc một phần ba khẩu, ví dụ từ f/1.4 => f/1.6 => f/1.8 => f/2, giúp cho việc điều chỉnh khẩu độ mở có độ chính xác cao hơn (Từ f/1.4 đến f/2 là một khẩu, và f/1.4 đến f/1.6 là 1/3 khẩu).

Mỗi ống kính có giới hạn nhất định về khả năng mở khẩu và khép khẩu tối đa. Các ống kính cao cấp và đắt tiền cho phép mở khẩu rất lớn, giúp lượng ánh sáng vào ảnh lớn hơn, vì thế có thể chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng tốt hơn. Trên ống kính, giá trị khẩu độ mở thường được biểu diễn bằng các con số như 1:1.4 hay 1:3.5 (tức khả năng mở khẩu tối đa là f/1.4 hay f/3.5). Với các ống zoom (có khả năng thay đổi chiều dài tiêu cự giúp chụp xa gần hiệu quả) cũng có loại có khả năng mở khẩu tối đa và không đổi suốt dọc chiều dài tiêu cự, ví dụ ống Nikon 70-200mm f/2.8 có khả năng mở khẩu rộng f/2.8 cả ở tiêu cự 70mm cũng như ở tiêu cự dài hơn gấp gần 3 lần là 200mm. Các ống như vậy thường có giá cao hơn rất nhiều so với các ống kính có khẩu độ mở tối đa thay đổi theo chiều dài tiêu cự, như ống Nikon 18-135mm f/3.5-5.6 chỉ có thể mở rộng khẩu ở f/3.5 ở tiêu cự 18mm, còn khi kéo tiêu cự (kéo zoom) ra 135mm, ống chỉ cho phép mở khẩu tối đa ở f/5.6, tương đối hẹp và kém giá trị khi chụp với tiêu cự 135mm trong điều kiện thiếu sáng.

Các tác dụng và hiệu ứng liên quan tới khẩu độ mở:

- Khẩu độ mở càng lớn thì chiều sâu ảnh trường (depth of filed hay DOF) càng mỏng (***), và khép khẩu càng nhỏ thì chiều sâu ảnh trường càng dày, ảnh càng nét ở mọi khu vực trên bức ảnh.

- Mở khẩu lớn, do chiều sâu ảnh trường mỏng, sẽ làm các khu vực ngoài khu vực căn nét chính bị nhòa mờ (cả các chủ thể phụ trước và sau chủ thể chính), cũng như các chủ thể phụ nằm ngang hàng với chủ thể chính nhưng ở rìa của khuôn hình.

- Khẩu mở lớn, rìa của ảnh có thể có các hiệu ứng tối dần, nhất là độ tối có thể dễ quan sát được ở các góc và mép ảnh gọi là hiện tượng tối góc/ mép ảnh (vignetting).

- Việc sử dụng hiệu quả đóng mở khẩu độ, có tác dụng tạo hoặc triệt tiêu các hiệu ứng nét dày/mỏng, tối góc ảnh hay sáng đều trên ảnh, cũng như tạo các vòng tròn sáng mịn và mờ ở hậu ảnh của bức ảnh – gọi là bokeh (đọc là bô-ke) phụ thuộc vào ý đồ của nhiếp ảnh gia qua đó tạo giá trị nghệ thuật cho bức ảnh, ví dụ như chụp chân dung, để thu hút chú ý của người xem ảnh vào chủ thể chính được chụp (người, vật), nhiếp ảnh gia thường mong muốn mở khẩu tối đa để làm nhòa mờ các vùng ngoài, trước/ sau chủ thể.

2. TỐC ĐỘ CỬA CHẬP: Là tốc độ đóng mở của tấm chắn sáng giữa lỗ điều tiết ánh sáng trong ống kính và bản phim hay cảm biến ảnh số.

Ngoài việc điều tiết ánh sáng bằng độ mở khẩu, máy ảnh SLR/DSLR còn có một tấm chắn giữa ống kính và bản phim/ cảm biến ảnh số để ngăn ánh sáng. Tấm chắn này được gọi là cửa chập (hay shutter trong tiếng Anh) có tác dụng mở ra rồi đóng vào để khống chế thời gian ánh sáng đi vào cảm biến. Tốc độ mở rồi đóng lại của tấm chắn này được tính bằng một phần của giây (có thể là phần chục, phần trăm hay phần nghìn của giây). Ở vị trí không chụp bình thường, cửa này luôn đóng để ngăn ánh sáng không xuyên tới phim hay cảm biến.

Khi bấm nút chụp một kiểu ảnh, cửa chập mở ra rồi lại đóng lại ngay, vì vậy ánh sáng chỉ tiếp xúc với phim hay cảm biến trong một khoảng thời gian nhất định. Thời gian này được gọi là thời gian phơi sáng (tiếp xúc với ánh sáng) của một bức ảnh. Gọi nôm na là tốc độ chụp.

Các giá trị tốc độ cửa chập thường thấy (được tính bằng giây và phần của giây – tiếng Anh giây là second và viết tắt là s): 1s, 1/2s, 1/4s, 1/8s, 1/15s, 1/30s, 1/60s, 1/125s, 1/250s, 1/500s, 1/1000s, v.v… Ở đây có thể dễ dàng nhận thấy các mốc tính được cách nhau một khoảng (xấp xỉ) gấp đôi, hoặc chia đôi.

Điều thú vị và cả đáng kinh ngạc là các nhà chế tạo máy ảnh đã tính toán sao cho giá trị phơi sáng (EV) giữa các giá trị tăng giảm cửa chập theo cách nhân đôi hoặc chi đôi thời gian ĐÚNG BẰNG giá trị tăng giảm giữa các khẩu độ mở của ống kính, tức là chênh nhau 1 khẩu độ (xét về giá trị ánh sáng). Và vì vậy, khi tính giá trị ánh sáng được điều tiết (hay khống chế) bởi tốc độ cửa chập, người ta cũng tính bằng đơn vị khẩu (stop). Nếu tốc độ cửa chập tăng lên gấp đôi (tức một khẩu) thì lượng ánh sáng tiếp xúc với bản phim/ cảm biến số giảm đi một nửa (tức giảm 1 khẩu), và nếu tốc độ của chập giảm đi một nửa (tức một khẩu), giá trị ánh sáng sẽ tăng lên gấp đôi (tức tăng 1 khẩu).

Bằng cách sử dụng hiệu quả tốc độ, nhiếp ảnh gia có thể làm nhòe hoặc bắt dính một chủ thể chuyển động để thể hiện ý đồ cho bức ảnh. Ngoài ra, tốc độ cửa chập tạo ra các ảnh hưởng lớn trên ảnh đối với các chủ thể chuyển động, cũng như việc cầm máy không chắc. khi chụp với tốc độ chậm ảnh rất dễ bị nhòe do run tay. Vì vậy khi chụp với tốc độ chậm người ta thường dùng chân máy (tripod).

3. ISO: Là độ nhạy bắt ánh sáng của bản phim hay cảm biến ảnh số.

Độ nhạy bắt sáng của bản phim hay cảm biến ảnh số có khả năng giúp nhiếp ảnh gia điều tiết phơi sáng của một bức ảnh. Độ nhạy này được tính bằng giá trị ISO (trước đây là ASA hoặc DIN đều cùng như nhau). ISO càng cao thì độ nhạy (khả năng bắt sáng nhanh) càng cao, giúp cho việc tăng tốc độ cửa chập lên cao (tức giảm thời gian phơi sáng) với giá trị lớn hơn, giúp cho việc chụp ảnh trong điều kiện ánh sáng yếu hiệu quả hơn.

Các giá trị ISO thường được sử dụng là: ISO 100, ISO 200, ISO 400, ISO 800, ISO 1600, ISO 3200, ISO 6400, … Ở đây lặp lại điều thú vị như trên: Giá trị ISO đã được tính toán sao cho tương đương với việc tăng lượng ánh sáng lên gấp đôi hoặc giảm lượng ánh sáng xuống còn một nửa của các giá trị kế tiếp. Vì vậy, việc điều chỉnh tăng giảm ISO cũng có thể được tính theo đơn vị khẩu. ISO 200 so với ISO 100 chênh nhau 1 khẩu, ISO 800 sẽ sáng hơn ISO 200 là 2 khẩu, v.v…

Một điều lưu ý duy nhất khi điều chỉnh ánh sáng cho ảnh dựa vào ISO là: Do công nghệ chế tạo, ISO càng lớn có ưu điểm bắt sáng càng nhạy nhưng lại gây ra càng nhiều nhiễu (noise). Chính vì điều này, trong các trường hợp chụp ảnh trong điều kiện thiếu sáng, sau khi đã tăng hết khả năng mở khẩu và giảm tốc độ tới ngưỡng cho phép, nhiếp ảnh gia mới phải nhờ cậy tới khả năng tăng ISO – với việc hiểu rằng ISO cao ảnh có khả năng càng bị nhiễu cao, làm giảm chất lượng ảnh, nhất là khi muốn phóng to hình ảnh sau này.

Nguồn: của người ta

Thanks
  •  
Bài viết được cảm ơn bởi: tamnguyen, sungngan, nghivo, bepgas, kik_photo, dangtuancong112, Dolphin, thaoha, nguoikhongten, muadam, thuyha2411, tuuka, tuunuongnuong, nguyenvy, xuanbao, ruky, truonggiang05, anhkietni, quangkhanhdoan
8/5/2011 9:56:44 AM
13937
Thành viên mới
Tham gia: 6/5/2010
Đã viết 155 bài
Được 220 lần cảm ơn
khẩu độ, tốc độ và iso
để hòa hợp 3 chúng nó là một nghệ thuật mà e chưa đạt được grin
Cám ơn a uyenle đã chịu khó sưu tầm từ người ta nha smile

      

Thanks
  •  
Bài viết được cảm ơn bởi: truonggiang05
8/5/2011 12:13:33 PM
13945
Nguyễn Ngọc Tân
Thành viên
Tham gia: 4/7/2011
Đã viết 529 bài
Được 2274 lần cảm ơn
khẩu độ, tốc độ và iso
Máy ảnh hiện đại bây giờ việc dùng 3 thứ trên đã đơn giản và thoải mái hơn nhiều rồi chị bếp gas ạ. Hồi xưa chưa có máy số người ta còn dùng quy tắc Sunny16 nữa cơ hihi

 CANON, way to Prajñā

Thanks
  •  
Bài viết được cảm ơn bởi: bepgas, ruky, truonggiang05
8/5/2011 3:55:15 PM
13969
HathaSam Minh
Thành viên chính thức
Tham gia: 8/13/2010
Đã viết 802 bài
Được 2008 lần cảm ơn
khẩu độ, tốc độ và iso
thực ra thì 3 cái này là 1 tam giác đều rồi, ai đã chơi máy thì củng biết qua, còn vận dụng nó thực thụ thì quả là 1 điều ko phải đơn giản, theo em là vì 2 vấn đề: 1 là do khẩu của ống kính bị hạn chế, nhất là ống 2 khẩu hihih, 2 là anh em chưa xác định đc ảnh mình cần chụp dộ sáng như thế nào, độ nét như thế nào để mà vận dụng 3 yếu tố này thế thôi.
Thanks
  •  
Bài viết được cảm ơn bởi: bepgas, victoria, archkieu, truonggiang05
8/5/2011 10:44:11 PM
14006
Minh Ngan
Thành viên mới
Tham gia: 3/24/2011
Đã viết 135 bài
Được 276 lần cảm ơn
khẩu độ, tốc độ và iso
Cám ơn anh Uyenle đã chia sẻ. Ko bit khi nào e mới làm chủ đc 3 cái này đây...frown :(

... Một lần thôi, xin được yêu ...

Thanks
  •  
Bài viết được cảm ơn bởi: truonggiang05
[Trang 1/4]  1  2  3  4   »  Cuối
 
+  Thống kê
36.995 bài viết trong tất cả 3.598 chủ đề.
Thành viên mới nhất: thanhan1234 tham gia ngày 7/23/2014
Thành viên siêng năng nhất: muadam đã viết 2.158 bài.
Thành viên uy tín nhất: dtrthai đã được cảm ơn 2.568 lần.
+  Facebook